पर्वत। महिलालाई व्यावसायिक कृषिमा जोड्दै उत्पादन र बजारीकरणलाई व्यवस्थित गर्न पर्वतको पैयूँ गाउँपालिकामा एक करोड ४३ लाख रुपैयाँभन्दा बढीको कृषि परियोजना सञ्चालन हुने भएको छ । परियोजना अन्तर्गत महिला नेतृत्वमा हाईटेक टनेल निर्माण र स्मार्ट कृषि बजार व्यवस्थापन गरिनेछ ।

मुख्यमन्त्री नवप्रवर्तन साझेदारी कार्यक्रमअन्तर्गत गण्डकी प्रदेश सरकार र पैयूँ गाउँपालिकाबीच महिला नेतृत्वमा हाईटेक टनेल तथा स्मार्ट कृषि बजार व्यवस्थापन परियोजना सञ्चालनका लागि द्विपक्षीय सम्झौता भएको छ । एक करोड ४३ लाख ६१ हजार ५४० रुपैयाँ लागत अनुमान गरिएको परियोजनामा प्रदेश सरकारले एक करोड छ लाख ६१ हजार ५४० र गाउँपालिकाले ३७ लाख रुपैयाँ लगानी गर्नेछन् ।

विज्ञापन

परियोजना अन्तर्गत गाउँपालिकाका ७ वटा वडामा ४२ वटा हाईटेक टनेल निर्माण गरिनेछ । यसबाट ४२ घरधुरी प्रत्यक्ष लाभान्वित हुनेछन् । गाउँपालिकाले यसअघि नै प्रत्येक वडामा महिला कृषि समूह गठन गरिसकेको छ । ती समूहमा आबद्ध महिलालाई सामूहिक खेती वा समूहका सदस्यको व्यक्तिगत खेतीमार्फत परियोजनामा सहभागी गराइनेछ ।

गाउँपालिकाका कृषि शाखा प्रमुख विश्वास अधिकारीका अनुसार टनेलमार्फत बेमौसमी तरकारी खेतीलाई प्राथमिकता दिइनेछ । मौसम र बजारको मागअनुसार गोलभेँडा, काँक्रो, खुर्सानी, भेडेखुर्सानी, काउली, बन्दा तथा अन्य मौसमी र बेमौसमी तरकारी उत्पादन गरिनेछ । परियोजनाबाट वार्षिक एक सय मेट्रिक टन तरकारी उत्पादन गर्ने लक्ष्य राखिएको छ । कृषि उत्पादनलाई प्रविधिमैत्री बनाउन टनेलमा थोपा सिँचाइ प्रणाली जडान गरिनेछ । मल्चिङ प्रविधिको प्रयोगसँगै टनेलभित्रको तापक्रम र आद्र्रता मापन गर्न थर्ममिटर राखिनेछ । बिरुवा सार्ने मेसिन, मल्चिङ प्वाल पार्ने मेसिन तथा कृषि उपज व्यवस्थापनका लागि आवश्यक क्रेटको समेत व्यवस्था गरिने अधिकारीले जानकारी दिनुभयो ।

परियोजनाको अर्को महत्वपूर्ण पक्ष स्मार्ट कृषि बजार व्यवस्थापन हो । परियोजनाअन्तर्गत उत्पादनसँगै बजारीकरणलाई पनि प्राथमिकता दिइएको छ । कृषि सेवा केन्द्रको लागि गाउँपालिकाको प्रयोगविहिन दुई कोठे भवनलाई कृषि उपज संकलन केन्द्रका रूपमा प्रयोग गरी हाटबजारसमेत सञ्चालन गरिनेछ । उत्पादित कृषि उपजको ढुवानी र बिक्रीमा सहजीकरण गर्न गाउँपालिकाले कृषि एम्बुलेन्स खरिद गर्ने योजना बनाएको छ । उत्पादनमा आधारित अनुदानमार्फत किसानलाई व्यावसायिक खेतीमा प्रोत्साहन गरिने छ ।

गाउँपालिकाको मुख्य उद्देश्य पैयूँमा उत्पादित कृषि उपज स्थानीय बजारमै खपत गर्ने र किसानलाई बजारको समस्या हुन नदिने रहेको छ । यसबाट किसानको उत्पादनलाई बजारसँग जोड्नुका साथै स्थानीय उपभोक्ताले ताजा कृषि उपज सहजै प्राप्त गर्ने अपेक्षा गरिएको छ ।

गाउँपालिका अध्यक्ष तोरण मल्ल ठकुरी ‘राज’ ले महिला कृषकलाई आर्थिक रूपमा आत्मनिर्भर बनाउने र गाउँपालिकाको कृषि क्षेत्रलाई व्यावसायिक बनाउने उद्देश्यले परियोजना अघि बढाइएको बताउनुभयो । उहाँका अनुसार उत्पादन, संकलन, ढुवानी र बिक्री वितरणलाई एउटै प्रणालीमा जोडेर स्थानीय कृषि अर्थतन्त्रलाई चलायमान बनाउने लक्ष्य राखिएको छ ।

प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत चक्रपाणि भण्डारीले प्रदेश र स्थानीय सरकारको लागत साझेदारीमा सञ्चालन हुने परियोजनालाई प्रभावकारी रूपमा कार्यान्वयन गरिने बताउनुभयो । लक्षित महिला कृषकलाई प्रत्यक्ष लाभ पुग्ने गरी कार्यक्रम सञ्चालन गर्नुका साथै उत्पादन र बजारीकरणका पूर्वाधारलाई व्यवस्थित गरिने उहाँको भनाइ छ ।

सम्झौतापत्रमा गण्डकी प्रदेश सरकारका तर्फबाट मुख्यमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालयका सचिव तीर्थराज चिलुवाल र पैयूँ गाउँपालिकाका तर्फबाट प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत चक्रपाणि भण्डारीले हस्ताक्षर गर्नुभएको छ । परियोजना कार्यान्वयनमा आएपछि महिला कृषकको आयआर्जन वृद्धि, स्थानीयस्तरमा रोजगारी सिर्जना, कृषि उत्पादनको व्यावसायीकरण तथा स्थानीय बजारमा कृषि उपजको उपलब्धता बढ्ने अपेक्षा गरिएको छ ।