नेपालको उच्च शिक्षा इतिहासमा गण्डकी विश्वविद्यालय केवल अर्को विश्वविद्यालयको नाम मात्र होइन; यो संघीय संरचनामा प्रदेशले निर्माण गरेको स्वायत्त, अनुसन्धानमुखी, नवप्रवर्तनशील र गुणस्तरीय शिक्षा प्रदान गर्ने उच्च शिक्षाको प्रतीक संस्थाको सफल अभ्यास हो। यस संस्थागत यात्राको केन्द्रमा उभिएको व्यक्तित्व हुन्—संस्थापक रजिष्ट्रार डा. कैलाश तिमिल्सिना । २०७६ सालमा ऐन जारी हुँदा विश्वविद्यालयसँग पूर्वाधार, स्थायी मानवस्रोत र प्रशासनिक प्रणाली थिएन। पाँच वर्षे कार्यकालमा डा. कैलाश तिमिल्सिनाको नेतृत्वमा विश्वविद्यालयले स्थायी भवन, कर्मचारी र शिक्षकको स्थायी व्यवस्था, पूर्ण परीक्षा प्रणाली, अनुसन्धान केन्द्र, अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलन तथा गुणस्तरीय पाठ्यक्रम स्थापना गर्दै अस्थिर सुरुवातबाट नमूना विश्वविद्यालयसम्मको यात्रा तय गरेको छ।

पाँच वर्षे कार्यकालमा उहाँले देखाउनुभएको नेतृत्व केवल प्रशासनिक दक्षतामा सीमित रहेन; यसले दृष्टि, अनुशासन, नवप्रवर्तन र दीर्घकालीन सोचको अद्वितीय उदाहरण प्रस्तुत गर्यो। डा. तिमिल्सिनाको नेतृत्वको विशिष्टता नै थियो—नीति बिना काम नगर्ने र काम बिना नीति नबनाउने संस्कार। विश्वविद्यालय ऐन, न्यासिक परिषद्, कार्यकारी परिषद्, प्राज्ञिक परिषद् र जनशक्ति व्यवस्थापन समितिलाई सक्रिय, उत्तरदायी र पारदर्शी बनाउँदै उहाँले निर्णयलाई व्यक्तिवादी नभई प्रणालीगत बनाइदिनुभयो।

विज्ञापन

विशेष आन्तरिक प्रतियोगितामार्फत शिक्षक र कर्मचारीको स्थायी नियुक्ति, SOP (Standard Operating Procedure) आधारित प्रशासन, डिजिटल फाइल व्यवस्थापन, अनलाइन पत्राचार र अनुगमन प्रणाली—यी सबै कदमहरूले गण्डकी विश्वविद्यालयलाई नेपालमै सुशासनको नमूना शैक्षिक संस्थाको रूपमा स्थापित गरे। पाँच वर्षको अवधिमा विश्वविद्यालयले पाठ्यक्रम विकास, परीक्षा प्रणाली, मूल्याङ्कन विधि र शिक्षक तालिममा ऐतिहासिक सुधार ल्यायो। विद्यार्थी–केन्द्रित सिकाइ, आन्तरिक–बाह्य मूल्याङ्कन, अन्तर्राष्ट्रिय मान्यतासँग अनुकूल पाठ्यक्रम र निरन्तर शिक्षक प्रशिक्षणले विश्वविद्यालयलाई गुणस्तरीय उच्च शिक्षाको विश्वसनीय गन्तव्य बनायो।

डा. तिमिल्सिनाको रणनीतिक दृष्टिकोण स्पष्ट थियो—विश्वविद्यालय केवल पाठ्यपुस्तक पढाउने स्थान होइन, ज्ञान सिर्जना गर्ने केन्द्र हुनुपर्छ। यही दृष्टिकोणअनुसार अनुसन्धान केन्द्र, नवप्रवर्तन तथा आविष्कार केन्द्र स्थापना गरियो। २०२१–२०२५ बीच विश्वविद्यालयले UGC, NAST र विभिन्न मन्त्रालयबाट ८ राष्ट्रिय अनुसन्धान अनुदान प्राप्त गर्यो। MIT AI,  बी फार्मा, कानुन, सूचना प्रविधि, व्यवस्थापन र खेलकुद व्यवस्थापन जस्ता संकायहरूमा अनुसन्धान संस्कार विकसित भयो। CNC लेथ, 3D प्रिन्टर, आधुनिक प्रयोगशाला र IT पूर्वाधारले विद्यार्थी र शिक्षकलाई समस्या–उन्मुख अनुसन्धान र उद्यमशीलतामा जोड्यो। कोदोको रक्सी ब्रान्डिङदेखि स्थानीय कृषि, स्वास्थ्य र बायोमेडिसिनसम्मका परियोजनाले विश्वविद्यालयलाई समाजसँग प्रत्यक्ष जोडिएको ज्ञान केन्द्र बनायो।

Gandaki University International Conference (GUIC) २०२१–२०२५ को निरन्तर सफल आयोजनाले विश्वविद्यालयलाई अन्तर्राष्ट्रिय शैक्षिक नक्सामा उभ्यायो। ७ भन्दा बढी राष्ट्रका अनुसन्धानकर्ता, ९१ भन्दा बढी अनुसन्धान प्रकाशन, प्रविधि सत्र र नवप्रवर्तन प्रदर्शनी—यी सबै डा. तिमिल्सिनाको दूरदृष्टिको परिणाम हुन्।

५२६ रोपनी जग्गा व्यवस्थापन, आफ्नै पूर्वाधारयुक्त भवन, प्रयोगशाला, पुस्तकालय, ICT प्रणाली र सुरक्षा व्यवस्थापनले विश्वविद्यालयलाई दीर्घकालीन स्थायित्वको ठोस आधार प्रदान गरेको छ। अब गण्डकी विश्वविद्यालयका सबै कक्षाहरू र कार्यक्रमहरू आफ्नै भवनमा सञ्चालन भइरहेका छन्, भाडामा नभई स्थायी संरचनामा । पछिल्ला पाँच वर्षमा विश्वविद्यालयले ९०% भन्दा बढी पुँजीगत बजेट खर्च गरी यी पूर्वाधार विकास तथा सञ्चालन कार्यहरू सुनिश्चित गरेको छ, जुन प्रशासनिक दक्षता र क्षमताको स्पष्ट प्रमाण हो।

डा. तिमिल्सिनाको नेतृत्वमा छात्रवृत्ति केवल आर्थिक सहायता होइन, सामाजिक न्यायको संस्थागत अभ्यास बनेको छ। गरीब, जेहेन्दार र पिछडिएका वर्गका विद्यार्थीहरूलाई समान अवसर प्रदान गरियो। विद्यार्थी विकास कार्यक्रमले नेतृत्व, उद्यमशीलता, खेलकुद, संस्कृति र सामाजिक सेवामा नयाँ पुस्तालाई तयार पार्न सहयोग पुर्‍यायो।

डा. कैलाश तिमिल्सिनाको नेतृत्वको मूल शक्ति थियो—निष्पक्षता, पारदर्शिता र सहकार्य। उहाँले डर होइन, विश्वासको संस्कृति स्थापना गर्नुभयो; दबाब होइन, प्रणालीको शासन कायम गर्नुभयो। यही कारण गण्डकी विश्वविद्यालय आज राजनीतिक हस्तक्षेपमुक्त, पेशागत र विश्वसनीय संस्थाका रूपमा स्थापित छ। पाँच वर्षे कार्यकालको समग्र मूल्याङ्कन गर्दा स्पष्ट हुन्छ—डा. कैलाश तिमिल्सिनाले विश्वविद्यालयलाई केवल भवन होइन, प्रणाली, केवल पद होइन, संस्कार, र केवल वर्तमान होइन, दीर्घकालीन दृष्टि प्रदान गर्नुभएको छ।